✒️рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕्рдеिрддिрдпों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиे рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдирд╡ीрди рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдХрджрдо рд░рдЦрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै । ✍️ рдХिрд╕ी рдЦाрд╕ рджिрди рдХि рдЧुрд▓ाрдоी рд╕े рдЖрдЬाрдж рд░рд╣рдиे рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ूँ। рдХिрд╕ी рдХे рдк्рд░рддि рдПрдХ рджिрди рдирд╣ीं рдЬीрд╡рди рднрд░ рд╕рдорд░्рдкिрдд рдпा рдЕрдкрдиाрдкрди рдХे рднाрд╡ рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ूँ - рд╕рд╣рдпोрдЧिрдпों , рдоाрддा-рдкिрддा , рдоिрдд्рд░ рд╡ рдЧुрд░ु рдЖрджि рдХे рдк्рд░рддि ।
Monday, July 1, 2024
Wednesday, June 19, 2024
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк
рднाрд░рдд рдоें 18 рд╡ीं рд▓ोрдХ рд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 19 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рд╕े 1 рдЬूрди 2024 рддрдХ рд╕ाрдд рдЪрд░рдгों рдоें рд╕ंрдкрди्рди рд╣ुрдП। 4 рдЬूрди рдХो рдкрд░िрдгाрдо рдШोрд╖िрдд рдХिрдП рдЧрдП। 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рддрде्рдпाрдд्рдордХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдкрд░ рдирдЬрд░ рдбाрд▓ें, рддो рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдпрд╣ рддрде्рдп рд╕ाрдордиे рдЖрддा рд╣ै рдХि 543 рдоें рд╕े 536 рд╕ांрд╕рдж 41 рдкाрд░्рдЯिрдпों рд╕े рд╕ंрдмंрдз рд░рдЦрддे рд╣ैं, рддрдеा 7 рд╕ांрд╕рдж рдиिрд░्рджрд▓ीрдп рдХे рддौрд░ рдкрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиे рдЧрдП рд╣ैं। рд╢ीрд░्рд╖ 10 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे 479 рд╕рджрд╕्рдпों (рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों) рдХो рд╕ांрд╕рдж рдмрдирдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ, рдЬрдмрдХि 31 рджрд▓ों рдХे рд╕िрд░्рдл 57 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╣ी рдЬीрдд рд╕рдХे। рдЖрдо рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рд╕ांрд╕рджों рдХी рдФрд╕рдд рдЖрдпु 59 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдШрдЯрдХрд░ 56 рд╡рд░्рд╖ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдЖрд▓ेрдЦ рдХो рдиिрдо्рди рдмिрди्рджुрдУं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै –
✒️рджрд▓ीрдп рд╕्рдеिрддि ।
✒️рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ ।
✒️рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдкूрд░्рд╡ рдкृрд╖्рдарднूрдоि ।
✒️рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЫрд╡ि ।
✒️рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा ।
✒️рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрдХ्рд╖ ।
1. рджрд▓ीрдп рд╕्рдеिрддि :
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХी рджрд▓ीрдп рд╕्рдеिрддि рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि 7 рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкाрд░्рдЯिрдпां рдРрд╕ी рд╣ैं, рдЬिрдирдХे 10 рдпा рдЗрд╕рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं। рдЗрди 7 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे 455 рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рд╢ेрд╖ 34 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे 81 рд╕ांрд╕рдж рд╣ै। 34 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдоें рд╕े 7 рдкाрд░्рдЯिрдпां рдРрд╕ी рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рд╕िрд░्рдл рдПрдХ-рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдп рд╣ी рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддे рд╣ैं। рд╢ीрд░्рд╖ 10 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдоें рднाрдЬрдкा рдХे 240, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे 99, рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी рдкाрд░्рдЯी рдХे 37, рддृрдгрдоूрд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे 29, DMK рдХे 22, рддेрд▓ुрдЧू рджेрд╢рдо рдкाрд░्рдЯी рдХे 16, рдЬрдирддा рджрд▓ рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдХे 12, рд╢िрд╡рд╕ेрдиा-рдпूрдмीрдЯी рдХे 9, рдПрдирд╕ीрдкी-рдПрд╕рдкी рдХे 8, рд╢िрд╡рд╕ेрдиा рдХे 7 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддे рд╣ैं। рдЗрди рджрд▓ों рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 479 рд╣ै। рдЗрдирдоें 204 рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рдЧрдардмंрдзрди рдЗंрдбिрдпा рдХे рд╣ैं, рдЬрдмрдХि 275 рдПрдирдбीрдП рдХे рдШрдЯрдХ рджрд▓ рд╣ैं।
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХी рд╕्рдеिрддि рдХा рдпрджि рдЖंрдХрд▓рди рдХिрдпा рдЬाрдП рддो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै, рд▓ोрдХ рд╕рднा рдоें 41 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рд╣ै। 64% (346) рд╕ीрдЯें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рджрд░्рдЬा рдк्рд░ाрдк्рдд рджрд▓ों рдХो рдоिрд▓ी рд╣ैं, рдЬрдмрдХि 33% (179) рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдоाрди्рдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рджрд▓ों рдХो рдоिрд▓ी рд╣ैं। рдоाрдд्рд░ 11 рд╕ीрдЯें рдЧैрд░-рдоाрди्рдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рджрд▓ों рдХो рдоिрд▓ी рд╣ैं। рдирд╡ рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╕ांрд╕рдж рд╣ै, рдЬिрд╕े рджो рд╕ीрдЯों рдкрд░ рд╕рдлрд▓рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै ।
рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдорддों рд╕े рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рднाрдЬрдкा рдХे рдЗंрджौрд░ рдХे рд╕ांрд╕рдж рд╢ंрдХрд░ рд▓ाрд▓рд╡ाрдиी рдиे 11,75,092 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕंрддрд░ рд╕े рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी, рдЬो рдХुрд▓ рд╡ोрдЯ рд╢ेрдпрд░ рдХा 78.54 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ै।
рджूрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░рдХीрдмुрд▓ рд╣ुрд╕ैрди рд░рд╣े, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрд╕рдо рдХी рдзुрдмрд░ी рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕ीрдЯ рд╕े рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ा рдФрд░ 10,12,476 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी, рдЬो рдХुрд▓ рд╡ोрдЯों рдХा 59.99 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд░рд╣ा ।
рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢िрд╡рд░ाрдЬ рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рд╡िрджिрд╢ा рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕ीрдЯ рдкрд░ 8,21,408 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рддीрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд░рд╣े, рдЬो рдХुрд▓ рд╡ोрдЯों рдХा 76.7 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ै।
ЁЯМ┐18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рд╡рд╣ рд╕ीрдЯें рдЬрд╣ाँ рдкрд░ рдЬीрдд рдХा рдЕंрддрд░ाрд▓ рдХрдо рд░рд╣ा рд╡рд╣ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै -
☆ рд░рд╡ींрдж्рд░ рджрдд्рддाрд░ाрдо рд╡ाрдЗрдХрд░ ,рд╢िрд╡ рд╕ेрдиा, рдоुंрдмрдИ, рдЙрдд्рддрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо (рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░) 48 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд ।
☆рдЕрдбूрд░ рдк्рд░рдХाрд╢,рдХांрдЧ्рд░ेрд╕,рдЕрдд्рддिंрдЧрд▓ (рдХेрд░рд▓) 684 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд।
☆рд░рд╡ींрдж्рд░ рдиाрд░ाрдпрдг рдмेрд╣ेрд░ा,рдмीрдЬेрдкी, рдЬाрдЬрдкुрд░ (рдУрдбिрд╢ा) 1587 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд।
☆рд░ाрд╡ рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рд╕िंрд╣,рдмीрдЬेрдкी,рдЬрдпрдкुрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди) 1615 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд।
☆рднोрдЬрд░ाрдЬ рдиाрдЧ, рдмीрдЬेрдкी,рдХांрдХेрд░ (рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़) 1884 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд।
☆рдордиीрд╖ рддिрд╡ाрд░ी, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕,рдЪंрдбीрдЧрдв़ 2504 рд╡ोрдЯों рдХे рд╕ाрде рдЬीрдд।
2. рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ :
рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдорд╣िрд▓ा рд╕ांрд╕рдж 14 рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं, рдЬिрд╕рдоें рдмीрдЬेрдкी 31 рдорд╣िрд▓ा рд╕ांрд╕рджों рдХे рд╕ाрде рдкрд╣рд▓े рдиंрдмрд░ рдкрд░ рд╣ै। рджूрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ 13 рд╕ांрд╕рджों рдХे рд╕ाрде рдХांрдЧ्рд░ेрд╕, рддीрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ 11 рдорд╣िрд▓ा рд╕ांрд╕рджों рдХे рд╕ाрде рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдХी рдкाрд░्рдЯी TMC рд╣ै. рдЪौрдеे рд╕्рдеाрди рдкрд░ 5 рдорд╣िрд▓ा рд╕ांрд╕рджों рдХे рд╕ाрде рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдпाрджрд╡ рдХी рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी рдкाрд░्рдЯी рд╣ै। 2019 рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХा рдорддрджाрди 67.18% рддрдеा рдкुрд░ुрд╖ों рдХा рдорддрджाрди 67.01% рдеा, рд▓ेрдХिрди 2024 рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУ рдХा рдорддрджाрди рд▓рдЧрднрдЧ 65.78% рддрдеा рдкुрд░ुрд╖ों рдХा рдорддрджाрди 65.8% рд╣ी рд░рд╣ा। рдкीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓ेрдЬिрд╕्рд▓ेрдЯिрд╡ рд░िрд╕рд░्рдЪ рдХी рдПрдХ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рд░िрдХॉрд░्рдб рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдоैрджाрди рдоें рдеे, рддрдеा рд▓ोрдХрд╕рднा рдХी 543 рд╕ीрдЯों рдХे рд▓िрдП 8,000 рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдоैрджाрди рдоें рдеे।
3. рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдкूрд░्рд╡ рдкृрд╖्рдарднूрдоि :
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕ांрд╕рджो рдХी рдкूрд░्рд╡рд╕्рдеिрддि рдХा рдпрджि рдЖंрдХрд▓рди рдХिрдпा рдЬाрдП рддो рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै рдХि 543 рдоें рд╕े 280 рдРрд╕े рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं, рдЬो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ुрдП рд╣ैं। 116 рджूрд╕рд░ी рдмाрд░, 74 рддीрд╕рд░ी рдмाрд░, 35 рдЪौрдеी рдмाрд░, 19 рдкांрдЪрд╡ीं рдмाрд░, 10 рдЫрдаी рдмाрд░, 7 рд╕ाрддрд╡ीं рдмाрд░ рдФрд░ 1 рд╕ांрд╕рдж рдЖрдард╡ीं рдмाрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ुрдП рд╣ैं। рдирд╡рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕рджрд╕्рдпों рдоें рд╕े 16 рдРрд╕े рд╣ैं, рдЬो рдкूрд░्рд╡ рдоें рд╕ंрд╕рдж рдХे рдЙрдЪ्рдЪ рд╕рджрди рдпाрдиी рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд░рд╣ рдЪुрдХे рд╣ैं, рддрдеा 262 рдкрд╣рд▓े рднी рд▓ोрдХрд╕рднा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд░рд╣े рд╣ैं। рдЕрд░्рдеाрдд 40% рд╕ांрд╕рдж рдлिрд░ рд╕े рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ुрдП рд╣ैं। рд╕рдмрд╕े рдЕрдиुрднрд╡ी рд╕рджрд╕्рдп рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЯीрдХрдордЧрдв़ рдХे рднाрдЬрдкा рд╕ांрд╕рдж рд╡ीрд░ेंрдж्рд░ рдХुрдоाрд░ рдЦрдЯीрдХ рд╣ैं। рд╡рд╣ рд▓рдЧाрддाрд░ рдЖрда рд╡ीं рдмाрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рдПрдХ рдоाрдд्рд░ рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं।
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ рдкांрдЪ рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ों рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддा рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी, рдПрдЖрдИрдПрдордЖрдИрдПрдо рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрд╕рджुрдж्рджीрди рдУрд╡ैрд╕ी, рдкूрд░्рд╡ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рдЕрдиुрд░ाрдЧ рдаाрдХुрд░, рднाрдЬрдкा рдХे рдЬीрдкी рдЪंрджрдирдЧौрдб़ा, рджुрд╖्рдпंрдд рд╕िंрд╣ рдФрд░ рдЧрдгेрд╢ рд╕िंрд╣ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рд▓рдЧाрддाрд░ рддीрди рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рд╣ैрдЯ्рд░िрдХ рд▓рдЧाрдиे рд╡ाрд▓े 52 рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं। рдпрд╣ां рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै рдХि рддीрд╕рд░ी рд▓рдЧाрддाрд░ рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕ाрдд рдорд╣िрд▓ा рд╕рджрд╕्рдп рднी рд╣ैं।
17 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें 36 рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдХрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдкрд╣ुंрдЪे рдеे рддрдеा рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЪुрдирдХрд░ рдЖрдП рд╕ांрд╕рджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 267 рдеी। рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рджेрдЦें, рддो рднाрдЬрдкा рдХे 53 рдоंрдд्рд░िрдпों рдиे 18 рд╡ीं рд▓ोрдХ рд╕рднा рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ा, рдЬिрдирдоें рд╕े 35 рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддे рд╣ैं рдФрд░ 18 рд╣ाрд░े рд╣ैं।
4. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЫрд╡ि :
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕ांрд╕рджों рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЫрд╡ि рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЕрдЧрд░ рджेрдЦा рдЬाрдП, рдирдП рдЪुрдиे рдЧрдП 543 рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕े 46% рдЕрд░्рдеाрдд 251 рдкрд░ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ (рдХ्рд░िрдоिрдирд▓) рдХेрд╕ рджрд░्рдЬ рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╕े 27 рд╕ांрд╕рджों рдХो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдЕрджाрд▓рддों рд╕े рджोрд╖ी рд╕िрдж्рдз рдХिрдпा рдЬा рдЪुрдХा рд╣ै। рдЕрд░्рдеाрдд 543 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдоें рд╕े 251 рдиे рдЕрдкрдиे рдКрдкрд░ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓े рдШोрд╖िрдд рдХिрдП рд╣ैं। 27 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиे рдКрдкрд░ рджोрд╖ рд╕िрдж्рдзी рдХे рдоाрдорд▓े рдШोрд╖िрдд рдХिрдпे рд╣ैं। рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди рдСрдл рдбेрдоोрдХ्рд░ेрдЯिрдХ рд░िрдлॉрд░्рдо्рд╕ (рдПрдбीрдЖрд░) рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ (рджाрдЧी) рд╕ांрд╕рджों рдХा рдпрд╣ рдЕрдм рддрдХ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдЖंрдХреЬा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдкूрд░्рд╡ 2019 рдоें рдХ्рд░िрдоिрдирд▓ рдХेрд╕ рд╡ाрд▓े 233 (43%) рд╕ांрд╕рдж рд▓ोрдХрд╕рднा рдкрд╣ुंрдЪे рдеे।
рдирдП рдЪुрдиे рдЧрдП 251 рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕े 170 рдкрд░ рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░, рд╣рдд्рдпा, рд╣рдд्рдпा рдХा рдк्рд░рдпाрд╕, рдЕрдкрд╣рд░рдг рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрдкрд░ाрдз рдЬैрд╕े рдХेрд╕ рджрд░्рдЬ рд╣ैं। рднाрдЬрдкा рдХे 63, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे 32 рдФрд░ рд╕рдкा рдХे 17 рд╕ांрд╕рджों рдкрд░ рдЧंрднीрд░ рдЕрдкрд░ाрдз рджрд░्рдЬ рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЕрди्рдп рджрд▓ों рдоें рддृрдгрдоूрд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (TMC) рдХे 7, DMK рдХे 6, рддेрд▓ुрдЧु рджेрд╢рдо рдкाрд░्рдЯी (TDP) рдХे 5 рдФрд░ рд╢िрд╡рд╕ेрдиा рдХे 4 рд╕ांрд╕рджों рдХे рдиाрдо рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓े рджрд░्рдЬ рд╣ैं।
рд╕ंрд╕рдж рдкрд╣ुंрдЪрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдмрд╕े рдмреЬे рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ (рджाрдЧी) рд╕ांрд╕рджों рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдХेрд░рд▓ рдХी рдЗрдбुрдХ्рдХी рд╕ीрдЯ рд╕े рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдбीрди рдХुрд░िрдпाрдХोрд╕ рдХा рдиाрдо рд╕рдмрд╕े рдКрдкрд░ рд╣ै। рдбीрди рдиे 1.33 рд▓ाрдЦ рд╡ोрдЯ рд╕े рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рд╣ै। рдЙрди рдкрд░ рдХрд░ीрдм 88 рдоाрдорд▓े рджрд░्рдЬ рд╣ैं। рджूрд╕рд░ा рдиाрдо рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╢рдлी рдкрд░рдо्рдмिрд▓ рдХा рдФрд░ рддीрд╕рд░ा рдиाрдо BJP рдХे рдПрддेрд▓ा рд░ाрдЬेрди्рдж्рд░ рдХा рд╣ै।
2024 рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдХрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдкрд╣ुंрдЪे рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕े 15 рдиे рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрдкрд░ाрдзों рд╕े рдЬुреЬे рдоाрдорд▓ों рдХी рдШोрд╖рдгा рдиाрдоांрдХрди рдкрдд्рд░ рдоें рдХी। рдЗрдирдоें рд╕े 2 рдкрд░ IPC рдХी рдзाрд░ा 376 рдХे рддрд╣рдд рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░ рдХा рдЖрд░ोрдк рд╣ै। рдЗрдирдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, 4 рд╕ांрд╕рджों рдиे рдЕрдкрд╣рд░рдг рд╕े рдЬुреЬे рдоाрдорд▓ों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ (рдбिрдХ्рд▓ेрдпрд░) рдХिрдпा рд╣ैं। 43 рдиे рдЕрднрдж्рд░ рднाрд╖ा рд╕े рдЬुреЬे рдоाрдорд▓े рдЕрдкрдиे рдЪुрдиाрд╡ी рд╣рд▓рдлрдиाрдоे рдоें рд▓िрдЦे рдеे।
5. рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा :
рдЖрдЬ рдХा рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕рдоाрдЬ рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╣ोрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдЗрд╕ рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддी рд╣ै рдХि рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдЙрди्рдирдпрди рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ें। рдПрдХ рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рдорддрджाрддा рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдпрд╣ рдЙрдо्рдоीрдж рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдЬिрди рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХो рдЪुрдирдХрд░ рд╡िрдзाрдпिрдХा рдоें рднेрдЬ рд░рд╣ा рд╣ै рд╡рд╣ рдЬ्рдЮाрдирд╡ाрди рд╣ोрдиे рдХे рд╕ाрде- рд╕ाрде рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдЙрди्рдирдпрди рд╕े рдкрд░िрдкूрд░्рдг рд╣ो "рдпрджि 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि 78% рд╕ांрд╕рджों рдиे рд╕्рдиाрддрдХ рдпा рдЗрд╕рд╕े рдКрдкрд░ рдкрдв़ाрдИ рдХी рд╣ै। 5% (27 рд╕ांрд╕рдж) рдХो рдбॉрдХ्рдЯрд░ेрдЯ рдХी рдЙрдкाрдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै। рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдЗрд╕ рдмाрд░ рд╕िрд░्рдл 22 % рдпाрдиी 119 рд╕ांрд╕рдж рдРрд╕े рд╣ोंрдЧे, рдЬिрдирдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рд╣ाрдпрд░ рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рдпा рдЙрд╕рд╕े рдХрдо рд╣ोрдЧी। 17 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдРрд╕े рд╕ांрд╕рджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 27 % рдпाрдиी 147 рдеी। рдЕрд░्рдеाрдд 17рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдХрд░ीрдм 27 % рд╕ांрд╕рджो рдиे рдХрднी рдХॉрд▓ेрдЬ рдХी рдУрд░ рдХрджрдо рдирд╣ीं рдмрдвाрдпा рдеा, рдЬрдмрдХि рдЗрд╕ рдмाрд░ рд╕िрд░्рдл 22 % рдРрд╕े рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं। 18 рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें 48% рд╕ांрд╕рдж рд╕рдоाрдЬ рд╕ेрд╡ी, 37% рдХिрд╕ाрди, 32% рд╡्рдпाрдкाрд░ी, 7% рдХाрдиूрдирд╡िрдж्, 4% рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ, 3% рдХрд▓ाрдХाрд░, 3% рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ 2% рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡ा рд╕े рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ैं। 17рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рд╕्рдиाрддрдХ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрдв़े-рд▓िрдЦे рд╕ांрд╕рджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 396 рдеी, рд╡рд╣ीं рдбॉрдХ्рдЯрд░ेрдЯ рдбिрдЧ्рд░ी рд╡ाрд▓े рд╕ांрд╕рдж рдХрд░ीрдм 21 рдеे। 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕े рдЬुрдб़ी рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ंрд╕рдж рдХे рдХाрдордХाрдЬ рдкрд░ рд╢ोрдз рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдЬेंрд╕ी рдкीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓ेрдЬिрд╕्рд▓ेрдЯिрд╡ рд░िрд╕рд░्рдЪ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рд╕े рд╕ाрдордиे рдЖрдпी рд╣ै"।
6. рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрдХ्рд╖ :
рдЗрд╕ рдмाрдд рдоें рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдХोрдИ рд╕ंрджेрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬрдиे рд╣ेрддु рдзрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдо рдЬрдирдоाрдирд╕ рддрдХ рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдХो рдкрд╣ुंрдЪाрдиे, рдЪुрдиाрд╡ी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХे рдЖрдпोрдЬрди рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рддрдеा рдЕрди्рдп рдЪुрдиाрд╡ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдоें рдзрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ी рдмाрдд рдХो рдордз्рдп рдирдЬрд░ рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╡рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЕрдкрдиे рдЖрдкрдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рдкाрддा рд╣ै рдЬो рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрдХ्рд╖ рд╕े рдордЬрдмूрдд рд╣ोрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рд╣рд░ рдПрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдоें рдзрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдкрд░ рдирдЬрд░ рдбाрд▓ें рддो рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди рдСрдл рдбेрдоोрдХ्рд░ेрдЯिрдХ рд░िрдлॉрд░्рдо्рд╕ (рдПрдбीрдЖрд░) рдХी рд╣ाрд▓िрдпा рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि 18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рд╡िрдЬрдпी рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों (543) рдоें рд╕े 504 (93%) рдХрд░ोрдб़рдкрддि рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХे 240 рдоें рд╕े 227 рддрдеा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХे 99 рдоें рд╕े 92 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХрд░ोреЬрдкрддि рд╣ै। 2019 рдоें 88% рдФрд░ 2014 рдоें 82% рд╕े рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╡ृрдж्рдзि рд╣ै। рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2024 рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рд╢ीрд░्рд╖ рддीрди рд╕рдмрд╕े рдЕрдоीрд░ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдбॉ. рдЪंрдж्рд░рд╢ेрдЦрд░ рдкेрдо्рдоाрд╕ाрдиी, рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХे рдХोंрдбा рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢्рд╡рд░ рд░ेрдб्рдбी рдФрд░ рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдирд╡ीрди рдЬिंрджрд▓ рд╣ैं। рд╕рдмрд╕े рдХрдо рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡ाрд▓े рд╡िрдЬрдпी рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЬ्рдпोрддिрд░्рдордп рд╕िंрд╣ рдорд╣рддो рднाрдЬрдкा рд╕े рд╣ैं।
рдЯीрдбीрдкी рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдбॉ. рдЪंрдж्рд░рд╢ेрдЦрд░ рдкेрдо्рдоाрд╕ाрдиी рд╕рдмрд╕े рдЕрдоीрд░ рдирд╡рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं। рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЧुंрдЯूрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рдЯीрдбीрдкी рдиेрддा рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि ₹ 5,705 рдХрд░ोрдб़ рд╣ै рддрдеा ₹ 5,598 рдХрд░ोрдб़ рдХी рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि ₹ 106 рдХрд░ोрдб़ рд╣ै। рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХे рдЪेрд╡ेрд▓्рд▓ा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2024 рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рднाрдЬрдкा рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХोंрдбा рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢्рд╡рд░ рд░ेрдб्рдбी, рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2024 рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓े рджूрд╕рд░े рд╕рдмрд╕े рдзрдиी рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╣ैं। рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢्рд╡рд░ рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि ₹ 4,568 рдХрд░ोрдб़ рд╣ै। рдЙрдж्рдпोрдЧрдкрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрдиेрддा рдирд╡ीрди рдЬिंрджрд▓ ₹ 1,241 рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХे рд╕ाрде рддीрд╕рд░े рд╕рдмрд╕े рдЕрдоीрд░ рд╕ांрд╕рдж рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े 2024 рдХा рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддा рд╣ै।
18 рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ुрдП рд╕ांрд╕рджों рдоें рд╕े рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ांрд╕рджों рдиे рдЕрдкрдиा рдкेрд╢ा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рдХृрд╖ि рдФрд░ рдХाрд░ोрдмाрд░ рдмрддाрдпा рд╣ै। рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдЗрд╕ рдмाрд░ рдкिрдЫрд▓ी рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े рдЕрдзिрдХ рд╕ांрд╕рдж рдХाрдиूрди рдФрд░ рди्рдпाрдпिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЬुрдб़े рд╣ुрдП рд╣ै। 17рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдХाрдиूрди рд╡ рди्рдпाрдпिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЬुрдб़े рд╕ांрд╕рджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 4% рдЬрдмрдХि 18 рд╡ीं рд▓ोрдХ рд╕рднा рдоें рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрдв़рдХрд░ 7% рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ :
рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдХाрд▓рдЦंрдб рдЖрдЧे рдмреЭрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдаीрдХ рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЪुрдиाрд╡ी рд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рднी рдмрджрд▓ाрд╡ рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ा рд╣ै। рдкूрд░्рд╡ рдоें рдЬрд╣ाँ рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬрдиा рдЖрд░्рдеिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЪुрдиौрддी рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдеा рдЗрд╕ рдЗрдХ्рдХीрд╕рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрдХ्рд╖ рдпрджि рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХा рдордЬрдмूрдд рд╣ै, рд╡рд╣ीं рдЪुрдиाрд╡ी рд░рдг рдоें рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рдкाрддा рдФрд░ рдЖрдо рдЬрдирдоाрдирд╕ рддрдХ рдЕрдкрдиी рдЖрд╡ाрдЬ рдХो рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЪुрдиाрд╡ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рд╣ेрддु рдзрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕ рдмाрдд рдХोрдИ рд╕ंрджेрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै। рдкूрд░्рд╡ рдХी рд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдЬрд╣ाँ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рд╕े рдЬुреЬे рд╣ुрдП рдпा рдЬिрди рдкрд░ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдоाрдорд▓ा рджрд░्рдЬ рд╣ै рдЙрд╕ рд╕्рддрд░ рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддी рдеी। рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рдЗрди рд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै। рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рдкूрд░्рд╡ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд▓рдЧाрддाрд░ рдмреЭ рд░рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рдиिрдХрдЯ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЙрдо्рдоीрдж рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдХि рдЗрди рд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдФрд░ рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोंрдЧे।'105 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиी рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рдкांрдЪрд╡ीं рд╕े рдмाрд░рд╣рд╡ीं рдХे рдмीрдЪ рдоें рдШोрд╖िрдд рдХी рд╣ै। 420 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиी рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рд╕्рдиाрддрдХ рдпा рдЙрд╕рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдШोрд╖िрдд рдХी рд╣ै। 17 рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиी рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рдбिрдк्рд▓ोрдоा рдзाрд░рдХ рддрдеा рдПрдХ рд╡िрдЬेрддा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдиे рд╕ाрдХ्рд╖рд░ рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рд╣ै'। рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЪुрдиाрд╡ों рдХी рд╕्рдеिрддिрдпाँ рджिрди рдк्рд░рддिрджिрди рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे рд╕ाрде рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рджрд▓ рднी рдЕрдкрдиे рдЖрдкрдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ै, рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдмрд╣ुрдордд рдХी рд╕्рдеिрддि рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдкрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдЯिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕ंрднрд▓ рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рдкाрд░्рдЯिрдпां рдЕрдкрдиी рднूрдоिрдХा рдиिрднा рд░рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рдЧрдардмंрдзрди рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рдеाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ो рд░рд╣े рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд :
https://adrindia.org/content/analysis-criminal-background-financial-education-gender-and-other-details-winning-32
https://www.aajtak.in/
Monday, June 10, 2024
рднाрд░рдд рдоें рдЧрдардмंрдзрди рд╕рд░рдХाрд░ों рдХे рджौрд░ рдХा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк
рднाрд░рдд рдоें рдЧрдардмंрдзрди рд╕рд░рдХाрд░ों рдХे рджौрд░
рдХा
рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк
-
рд╕рдоाрди рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдк्рд░рднाрд╡рд╢ीрд▓рддा рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ंрд╡िрдзाрди рдиिрд░्рдоाрддाрдУं рдиे рд╕рдоाрди рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рдХी рдеी, рддाрдХि рд╕рднी рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╕ंрдк...
-
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рдмुрдХ्рд╕ा рдЬрдирдЬाрддि рдХा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкрд░िрд╡ेрд╢



.jpeg)

